Κατηγορία: Uncategorized

  • Η Δημοκρατία σήμερα: Περιορισμοί και προβληματισμοί

    Αυτή είναι η πρώτη ανάρτηση του blog. Θέλω να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις για το πολιτικό περιβάλλον σήμερα στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο.

    Πιστεύω ότι η αντιπροσωπευτική δημοκρατία που είναι το πολιτικό σύστημα στο μεγαλύτερο μέρος των προηγμένων κρατών έχει φθάσει στα όριά του και δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της μεγάλης πλειονότητας των πολιτών με τον τρόπο που λειτουργεί.

    Δεν θέλω να παρεξηγηθώ. Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που ζω σε μια τέτοια δημοκρατία που κανένας, θεωρητικά τουλάχιστον, δεν διώκεται για τις ιδέες του.

    Αλλά ανέκαθεν είχα την απορία γιατί, τουλάχιστον τα λεγόμενα προοδευτικά κόμματα, τα τελευταία 80 χρόνια, δεν έκαναν καμιά προσπάθεια να βελτιώσουν αυτό το σύστημα, δημιουργώντας πιο δημοκρατικούς θεσμούς και δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στους πολίτες να συμμετέχουν πιο ενεργά στα κοινά.

    Έτσι έχουμε μια κατάσταση όπου εκατομμύρια πολίτες καλούνται να εκφράσουν τη βούλησή τους μια φορά στα τέσσερα χρόνια για την κεντρική κυβέρνηση της χώρας, και κάθε πέντε χρόνια για την τοπική αυτοδιοίκηση. Ας προσθέσουμε για την εκλογή ευρωβουλευτών κάθε πέντε χρόνια.

    Αυτό σημαίνει ότι εμείς οι πολίτες έχουμε τη δυνατότητα να εκφράσουμε τη βούληση μας περίπου τρεις φορές κάθε πέντε χρόνια. Σε όλο το υπόλοιπο διάστημα είμαστε αδρανείς και το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να κρίνουμε τις αποφάσεις της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης. Ακόμα και σε επίπεδο δήμων, οι πολίτες έχουν περιορισμένες ευκαιρίες παρέμβασης σε καθημερινά θέματα της πόλης τους.

    Αυτό το περιβάλλον ενισχύει τον φόβο και την ανασφάλεια των πολιτών, αισθήματα που δυστυχώς εκμεταλλεύονται τα πολιτικά κόμματα για την διαιώνιση της εξουσίας τους.

    Σε αυτό το πολιτικό περιβάλλον τα κόμματα έχουν το μονοπώλιο της εξουσίας καθώς ελέγχουν την κεντρική κυβέρνηση, τον κρατικό μηχανισμό τις δημόσιες υπηρεσίες και σε μεγάλο βαθμό ακόμα και τους δήμους.

    Στα παραπάνω πρέπει να προστεθεί η μη δημοκρατική λειτουργία των πολιτικών κομμάτων. Αυτό σημαίνει ότι κατά κανόνα ανελίσσονται στην κομματική ιεραρχία άτομα που δεν είναι αναγκαστικά ικανά αλλά γνωρίζουν να εκμεταλλεύονται τον μηχανισμό και τις κομματικές φατρίες των κομμάτων. Επιπλέον είναι κοινό μυστικό ότι υπάρχουν εσωκομματικές διαμάχες ανάμεσα σε αντιτιθέμενες φατρίες υπέρ του ενός ή του άλλου βουλευτή ή στελέχους του κόμματος. Αυτό όμως αποβαίνει σε βάρος της λειτουργίας των κομμάτων και της δημοκρατίας γενικότερα.

    Εδώ πρέπει να προστεθεί η δραματική μείωση της επιρροής των συνδικάτων, των επαγγελματικών συλλόγων, των συνεταιρισμών και κάθε είδους συλλογικών θεσμών που κάποτε δρούσαν, τουλάχιστον εν μέρει, ως αντίβαρο στην ασυδοσία των κομμάτων.

    Ως συνέπεια των παραπάνω, ιδιαίτερα λόγω της έλλειψης δημοκρατικών διαδικασιών, δημιουργούνται άτυπες διασυνδέσεις και εξαρτήσεις ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα και μεγάλες ή μικρές ομάδες συμφερόντων, οι οποίες συνήθως λόγω της οικονομικής τους ισχύος, μπορούν να επηρεάζουν τις εκάστοτε κυβερνήσεις προφανώς για το δικό τους συμφέρον. Παράλληλά, άλλες ομάδες συμφερόντων δρουν στον χώρο της παραπολιτικής ή της παραοικονομίας, εις βάρος φυσικά της μεγάλης πλειονότητας των πολιτών.

    Συμπερασματικά μπορούμε να συμπεράνουμε ότι περίπου το 95% των πολιτών δεν έχουν σχεδόν καμιά δυνατότητα να επηρεάσουν την εξουσία, και το 5% που πράγματι ασκεί εξουσία, είτε είναι δεσμευμένο από ένα κόμμα είτε ασκεί εξουσία εξωθεσμικά.

  • Τα αυτονόητα

    1. Ο Δήμος – το σύνολο των δημοτών μιας πόλης – έχει το Λόγο [λογική], το Ήθος [ηθική] και το Πάθος [αγάπη για τον Δήμο και την Πόλη]. Αυτά τα τρία στοιχεία,  δεν είναι στατικά. Αναπτύσσονται μέσα από τη συμμετοχή των Δημοτών στις δημοκρατικές διαδικασίες του Δήμου.

    Ο Δήμος διαμορφώνεται από τους Δημότες και οι Δημότες διαμορφώνονται από το Δήμο, μέσα σε μια συνεχή αλληλεπίδραση. Μέσα από αυτή τη δυναμική διαδικασία οι αντιλήψεις, οι οπτικές γωνίες και οι πεποιθήσεις των Δημοτών εξελίσσονται συνεχώς.

    2. Ο Δήμος, το σύνολο των Δημοτών μιας πόλης, είναι το κύτταρο της Δημοκρατίας και η Πόλη είναι ο θεμελιώδης χώρος άσκησης της Πολιτικής.

    3. Ο Δήμος έχει τη δυνατότητα, το δικαίωμα και την υποχρέωση:

    Να ελέγχει τις πολιτικές δομές και τα στελέχη τους

    Να διαμορφώσει τις πολιτικές δομές που θα πρέπει να είναι δημοκρατικές, αποκεντρωμένες και δυναμικές ώστε να προσαρμόζονται κατά καιρούς στα νέα δεδομένα

    Να εκλέγει τα άτομα που θα απαρτίζουν αυτές τις πολιτικές δομές